ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
302
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
جايگاه وزش باد بوده است ، محلّى كه باد در حركت آوردن آب نقش مؤثرى داشته است تعبير به مربّها شده است . يعنى موضعي كه باد بر آن وزيده وحركت آب را به انجام رسانده است . با اين توضيح معناى ادام مربّها اين خواهد بود كه خداوند متعال جايگاه وزش باد وحركت آب را به وسيلهء آن در جهت مقصود استمرار بخشيد . احتمال دارد كه مربّها اسم مكان باشد وبه عنوان مصدر به كار رفته ومعناى ضمني جمله چنين خواهد بود ادام أربابها ، يعنى حركت باد ، ملازم به حركت در آمدن آب قرار گرفت واحتمال دارد كه جمله معناى تشبيهى داشته باشد ، بدين توضيح كه باد از لحاظ كثرت وقوّت سبب آثار خير است وبدين دليل تشبيه شده باشد به « ديمه » ، يعنى جايگاه ومحلى كه لزوما باد به آنجا مىرسد وبه آن قوام مىيابد . در مثل گفته مىشود : قد ادامه اللّه ، يعنى خداوند أو را در نزد خود سيراب گرداند . ( 1310 - 1308 ) فراز ديگر سخن امام ( ع ) كه فرمود وابعد منشأها ، قطب راوندى گفته است : يعنى ارتفاع آب را در فضا به جايگاه بلندى مىرساند . در اين باره من ( شارح ) مىگويم : واژهء منشأ به معناى محل نشو است يعنى جايگاهى كه از آن ايجاد مىشود . بنا بر اين از آن ارتفاع فهميده نمىشود مگر اين كه بگوييم منشأها به معناى مصدر به كار رفته است . يعنى جايگاه انشاء ومعنى اين باشد كه خداوند از جايگاه ايجاد آب تا مقصد دورى آب را فرستاد ، چيزى كه اين معنا را تأييد مىكند مطلبي است كه امام ( ع ) با اين عبارت : نشأت مت مبدء بعيد ، به آن اشاره مىكند وبدين لحاظ است كه اطلاع يافتن بر آغاز حركت آب ممكن نيست ، بلكه صرفا قدرت حق سبحانه وتعالى وبخشش اوست . ( 1318 - 1311 ) در مورد فراز ديگر كلام امام ( ع ) « وامرها . . . » قطب رواندى رحمة اللّه عليه فرموده است . منظور از فرشتگان گمارده بر وزش باد است كه آبها را بر يكديگر مىغلطانند وبه حركت درمىآورند ، چنان كه ماست را براي به دست آوردن كره